Oeganda 9: BIER

jan 15, 2016 geen reacties

De hoofdweg door het noorden van Oeganda is roodbruin van zand en aarde, met hier en daar stukken gravel. Op plaatsen waar tropische regenbuien grote stukken hebben weggespoeld, waardoor diepe geulen en kuilen zijn ontstaan, brengen groepen mannen onder leiding van Chinese ingenieurs verbeteringen aan. In andere delen van Oeganda verplaatsen mensen zich veelal per fiets, motor, auto, bus of vrachtwagen. In het noorden rijden maar weinig voertuigen en verplaatsen de meeste mensen zich te voet. Van school naar huis, van huis naar een markt, van dorp naar dorp. Vaak met een zware last op het hoofd zoals brandhout, water of marktwaar.

We stoppen de auto bij een jongen die zijn hand opsteekt voor een lift zoals vele anderen onderweg ook doen. Het is nog maar halverwege de ochtend maar de begin twintiger heeft een penetrante alcohollucht om zich heen. In gebroken Engels vertelt hij dat hij drie keer per week naar zijn zus loopt die achttien kilometer verderop woont. Hij helpt haar met wat klusjes in en om het huis. Dan krijgt hij te eten van haar en haar man. De rest van de week verblijft hij op een stukje land met zijn tante.

Zijn ouders leven niet meer. Zijn vader lag depressief op bed sinds zijn vrouw in de burgeroorlog is verkracht en vermoord door rebellen van het Lord of Resistance Army (LRA) van leider Joseph Kony. Niet alleen verloor de man zijn vrouw, de moeder van zijn kinderen. Maar ook was zijn eergevoel verpulverd: als man had hij de verantwoordelijkheid om zijn gezin te beschermen. Erger nog dan hem te doden, lieten ze hem leven en voortgaan met de schande dat hij weerloos was geweest tegen de rebellen. Hij stierf een aantal jaar geleden aan een hartstilstand.

De jongen heeft geen werk. Na de lagere school heeft hij geen opleiding meer gevolgd omdat daar geen geld voor was. Hij kan ook niet weg van het stukje land waar hij met zijn tante en een aantal andere familieleden woont. Hij is als oudste zoon erfgenaam van het land. Maar zijn tante heeft geprobeerd om achter zijn rug het land te verkopen. Een door haar omgekochte ambtenaar steunde haar daarbij. Maar de jongen doorzag waar de tante mee bezig was. De man van zijn zus hielp hem om een eigen hut op het land te zetten. Op die manier is hij behalve erfgenaam ook officieel bewoner van het stukje land. Daardoor kan zijn tante het land onmogelijk verkopen. Maar ja, echt gezellig wonen met elkaar is het niet. En enig idee van wat hij met zijn leven aan moet, heeft hij niet. De verblijven bij zijn zus zijn daarom een prettige afleiding.

Ik bied hem wat flesjes water en bananen aan. Hij bedankt voor het aanbod. Hij zwijgt even en zegt, vlak voor hij uitstapt: “Heb je geen bier voor me?”

676

Lopen langs de weg in het noorden van Oeganda.

677

Klein lokaal monument ter nagedachtenis aan dorpelingen die zijn vermoord door milities van Joseph Kony.

788

Voor het geval ooit de burgeroorlog weer oplaait, hebben veel bewoners in hun hutten ouderwetse pijl en boog liggen,

omdat het leger zo goed als alle vuurwapens in beslag heeft genomen.

815Meerdere familieleden leven vaak samen op een stukje land met soms tegenstrijdige belangen.

Mensen

About the author

Floris Bijlsma (1973). Jarenlang werkzaam op diverse afdelingen in de klinische psychiatrie. Daarnaast actief als freelance journalist. Voorheen redacteur van India Nu, het enige Nederlandstalige tijdschrift over India. Publicaties: Hub'dulü, verwarring en verwondering in Azië (2003); Iedereen heeft wel wat (2010); Impact van suïcide op GGz-medewerkers (2012); In de psychiatrische kliniek, anekdotes uit de GGz (2013); India Nu, artikelen 2000-2015, Landelijke India Werkgroep (2016); Made in... De Bilt, artikelen voor de Biltse krant De Vierklank 2013-2014 (2016).
nog geen reacties op “Oeganda 9: BIER”

reageer