Oeganda 12: BATWA

mrt 11, 2016 geen reacties

Batwa zijn pygmeeën die verspreid leven over een aantal centraal Afrikaanse landen waaronder het zuidwesten van Oeganda. Zij zijn oorspronkelijke bewoners, te vergelijken met Aboriginals in Australië. Zij vallen op door hun kleine postuur. Van oudsher woonden zij in regenwouden zoals het tegenwoordige Nationaal Park Bwindi, levend in en van de natuur. Zij dragen kennis van planten als geneesmiddelen zowel voor lichamelijke als psychische klachten over van generatie op generatie. Zij jagen, aanbidden vooroudergeesten en natuurgoden, zijn vermaard om hun danskunsten.

In 1992 moesten zij plotseling het gebied verlaten en elders gaan wonen omdat de regering van de huidige president Museveni had besloten dat het woud een reservaat voor gorilla’s moest worden. Aan de gorilla’s is namelijk grof geld te verdienen door toeristen voor vele honderden euro’s per persoon in het park toe te laten en onder leiding van een gids ‘op zoek’ te gaan naar de gorilla’s van wie de gidsen precies weten waar ze zitten. In folders is te lezen dat de forse toegangsprijs tot het park wordt geïnvesteerd in de lokale bevolking en in natuurbehoud. Maar verreweg het grootste deel van het geld verdwijnt in de zakken van hooggeplaatste overheidsfunctionarissen.

Het leger is in 1992 het woud ingetrokken en heeft de daar levende batwa verdreven. Er was geen alternatieve woonruimte geregeld. Zij moesten zelf maar zien waar zij terecht kwamen. Zij zijn in kleine groepen verspreid over de regio gaan wonen, buiten de bestaande plaatsen, in zelfgemaakte hutten. Zij konden geen werk krijgen en konden bij banken geen geld lenen om een nieuw leven op te bouwen. Zij werden paria’s, tweederangsburgers. Sommigen raakten aan de drank en drugs, sommigen belandden op het criminele pad, sommige vrouwen prostitueerden zich om nog wat geld te verdienen. De levensverwachting onder de batwa nam snel af.

Sommige lokale groeperingen begonnen zich te bekommeren om het lot van de batwa en starten hulpprogramma’s. Hoewel de overheid nauwelijks medewerking verleent aan deze organisaties en discriminatie van batwa wijdverspreid blijft, begon voor sommige groepen batwa in Oeganda het leven iets te verbeteren doordat zij woningen, baantjes en toegang tot gezondheidszorg kregen. De eerste aan de universiteit afgestudeerde pygmeeënvrouw vertelde in een documentaire hoe zij dagelijks werd uitgescholden voor hoer maar dat zij heeft doorgezet. Zij is nu een ambassadrice voor de pygmeeën in Oeganda.

Nog altijd leven veel batwa in afgelegen zelfgemaakte nederzettingen in armoede. Anderen hebben een iets positiever levenspad kunnen vinden en gaan meer op in de Oegandese samenleving. Hun tradities verwateren daarmee, maar zij worden veel ingehuurd voor feesten om hun danskunsten te tonen of om enkele toeristen rond te leiden in hun vroegere leefgebied en via een tolk te vertellen over het hun leven dat ooit was. Intussen gaan grote groepen andere toeristen dagelijks ‘op zoek’ naar gorilla’s die door de parkwachters zorgvuldig binnen een klein leefgebied gehouden worden want de toeristen moeten niet te ver hoeven lopen om ze te kunnen zien.

076

 

081

 

231

 

086

 

093

 

135

 

142

 

153

 

167

 

169

 

170

 

207

 

210

 

213

 

217

 

218

 

228

 

229

 

 

 

Mensen

About the author

Floris Bijlsma (1973). Jarenlang werkzaam op diverse afdelingen in de klinische psychiatrie. Daarnaast actief als freelance journalist. Voorheen redacteur van India Nu, het enige Nederlandstalige tijdschrift over India. Publicaties: Hub'dulü, verwarring en verwondering in Azië (2003); Iedereen heeft wel wat (2010); Impact van suïcide op GGz-medewerkers (2012); In de psychiatrische kliniek, anekdotes uit de GGz (2013); India Nu, artikelen 2000-2015, Landelijke India Werkgroep (2016); Made in... De Bilt, artikelen voor de Biltse krant De Vierklank 2013-2014 (2016).
nog geen reacties op “Oeganda 12: BATWA”

reageer